یکشنبه, 10 فروردين 1399

نام آوران سیستان به ترتیب حروف الفبا

محمد اعظم سیستانی

 

 کاندیدای اکادمیسین سیستانی درمطبوعات و جامعه فرهنگی افغانستان، درپنج  دهه اخير چهره شناخته شده است، نوشته های پژوهشی اوبه سالهای۱۹۶۰  که هنوز دانشجوی دانشگاه کابل بود، برميگردد.

 

سيستانی درآغاز سال ۱۳۱۷(مارس۱۹۳۸) خورشيدی دریک روستائی دورافتاده درولايت نيمروز،دريک خانواده زمین دار متوسط بنام شيراحمد ابن محمديوسف خان بارکزی پا به هستی گذاشت. محمدیوسف بارکزی، پدر بزرگ سیستانی در عهد سلطنت امیر عبدالرحمنبه عنوان سرحد دار نیمروزتعیین ودر رأس یکصد سوار از اقوام خود ازروستای «نوده» فراه به نیمروز رفتو در همانجازمین خرید وروستای محمدیوسف را آباد نمود که اعقاب وی تا هنوز درآن روستا واقع در میان دو شاخه از رودخانه هیرمند در ولسوالی کنک زندگی دارند.

سیستانی پس ازفراگيری تعليمات مقدماتی درولايت نيمروز به کابل رفت وشامل دارالمعلمين وبعد شامل دانشکدۀ ادبيات وعلوم بشری گرديد وپس از فراغت ازآن دانشکده درآغاز سال ۱۹۶۶ شغل معلمی را پذيرا شد.وی درسالهای 1967-1950به حیث مدیرلیسه( دبیرستان) ابوداودسجستانی در نیمروز خدمت نمود وبعد به عنوان معاون مدیریت عمومی آموزش وپرورش ولایت نیمروز وسپس به حیث معاون مدیرت عمومی آموزش وپرورش درولایت هیلمند تبدیل گردید. طی سالهای 1978 -1979به حیث مدیر تیاتردرکابل وظیفه اجرا کرد ودراین مدت در نگاشتن نمایشنامه طبع آزمائی نمود و سه نمایشنامه با نامهای: ضربه سوم، پشیمان ،زمین، نوشت ودر تالار کابل تیاتربه نمایش گذاشت که مورد استقبال گرم تماشاگران بسیاری قرارگرفتند.

سیستانی، دراواخر سال۱۹۸۰مبه اکادمی علوم افغانستان رجوع کرد و درمرکز تحقيقات علوم اجتماعی ، درانستيتوت تاريخ واتنوگرافی پذيرفته شد و به کارپژوهش در عرصه تاریخ وجغرافیای تاریخی وجامعه شناسی سیستان ومالکیت ارضی در خراسان،که از گذشته دراین حوزه صاحب اندوخته ها وتجاربی بود،پرداخت و تاسال 1990هشت جلد کتاب دربارۀ سیستان  وخراسان به مرکز تحقیقات علوم اجتماعی پیشکش نمودکه همگی از سوی اکادمی علوم افغانستان به نشر رسیدند.


او از سال ۱۹۸۶ تا سال ۱۹۹۱م به حيث رئيس مرکزتحقيقات علوم اجتماعی دراکادمی علوم افغانستان اجرای وظيفه کرده است. دراواخرسال ۱۹۸۶سیستانی ، خود را مثل سايردانشمندان دانشگاه کابل، اکادمی علوم ودیگرمؤسسات علمی کشور، در جمع دانشمندان عرصه علوم اجتماعی کاندید کرد وچند اثرمطبوع خود،ازجمله کتاب «مالکيت ارضی و جنبش های دهقانی درخراسان قرون وسطی» را با يک يک کاپی از آثار مطبوع ديگرخود(بشمول مقاله ورساله) را بریاست اکادمی علوم ارائه کرد. در نتيجه ازطرف کميته موظف علاوه بر ارتقا به رتبه علمی «سرمحقق»(= پروفیسور) بدريافت درجه علمی «کانديدای اکادميسين»(درجه علمی بالاتر از پروفیسوری)  نايل گرديد ودرصف هژده تن دانشمند علوم اجتماعی(تاریخ وادبیات) کشور قرار گرفت. 

سیستانی بخاطر استقلال فکری خود هرگز به عضویت حزب دموکراتیک خلق ویا احزاب دیگری شامل نگردید وتا اخیر مستقل وغیر حزبی باقی ماند.

سیستانی از ۱۹۶۴ تا سال ۲۰12ميلادی آثارتحقيقی ذيل رابه چاپ سپرده است واین آثار هم اکنون در پورتال افغان جرمن آنلاین قابل دریافت اند.

 

الف/آثارمستقل چاپ شده :

١- نظام بهره بردارى از زمين درافغانستان قرون وسطى ، طبع کمیته دولتى طبع ونشر، ١٣٦١=١٩٨٢م

٢- مالکيت ارضى و جنبشهاى دهقانى درخراسان قرون وسطى ، چاپ اکادمى علوم افغانستان ، کابل ١٣٦٢=١٩٨٣م (اين کتاب  پس ازتجديد نظرو افزودن دوفصل جديد زيرنام «مالکيت ارضى و شيوه هاى بهره بردارى از زمين در خراسان قرون وسطى » درسوئد در سال ٢٠٠٢نيز به تعداد محدودی بچاپ رسيده واخیراً در پورتال افغان- جرمن آنلاین گذاشته شده است.

٣ - سيستان ، سرزمين ماسه هاو حماسه ها ( جلد اول ) طبع اکادمى علوم افغانستان ،کابل ١٣٦٤=١٩٨٥م/شماره نشر آن در پورتال افغان جرمن آنلاین (317)

4- سيستان ، سرزمين ماسه ها وحماسه ها (جلددوم): اوضاع سياسى و اجتماعى سيستان تا تاسيس دولت سدوزائى افغانستان در١٧٤٧م، طبع اکادمى علوم افغانستان ،١٣٦٧ =١٩٨٨م ، شماره نشر آن در پورتال افغان جرمن آنلاین (319)

5-جغرافياى تاريخى سيستان ، طبع اکادمى علوم افغانستان،١٣٦٧=١٩٨٨ (دوبخش)، شماره نشر آن در پورتال افغان جرمن آنلاین (378- 379)

٦ - سرگذشت سيستان ورودهيرمنداز ١٧٤٧ تا ١٩٧٣ م ، طبع اکادمى علوم افغانستان ، ١٣٦٨=١٩٨٩م . شماره نشر آن در پورتال افغان جرمن آنلاین (381)

٧ - مردم شناسى سيستان ، طبع اکادمى علوم افغانستان، ١٣٦٨=١٩٨٩م (متاسفانه قبل از خروج از مطبعه در آتش راکت پرانی مجاهدین در1992 سوخت و در 2013 پس ازتجدید نظردوباره درکابل از سوی مرکز نشراتی دانش به چاپ رسید) شماره نشر آن در پورتال افغان جرمن آنلاین(350)

٨ نقش سیستان در تکوین حماسه های ملی ، چاپ دانش ، پشاور 2012و نیز شماره نشر آن در پورتال افغان جرمن آنلاین(343)

9- رستاخیزقندهار وفروپاشی دولت صفویه در ایران،چاپ مرکزنشراتی دانش پشاور٢٠٠٥=١٣٨٤(این کتاب ازطرف صالح محمدصاله به زبان پشتو نیز ترجمه واز طرف دانش نشراتی موسسه چاپ شده است.)

١٠ - قيام هاى مردم افغانستان بر ضد نادرشاه افشار،طبع وزارت اطلاعات و کلتور، ١٣٦٨ =١٩٨٩م

١١ - سيماى رستم در شاهنامه، طبع اکادمى علوم افغانستان ، ١٣٦٩ =١٩٩٠م

١٢ - مناسبات ارضى و شيوه هاى برخوردبه مسأله زمين وآب در افغانستان سال هاى ٧٠ و٨٠ قرن بيستم، طبع اکادمى علوم افغانستان ، ١٣٧٠ =١٩٩١م

١٣ - مقدمه يى بر کودتاى ثور وپيامدهاى آن در افغانستان ، ، طبع ١٩٩٦، سوئد ،این کتاب در پشاور پاکستان نیزپس از سال 2000میلادی  تجدید چاپ شده است.

١٤ - قيام هاى مردم افغانستان از قرن هشتم تا هژدهم ميلادى ، طبع ١٩٩٨، سوئد( اين اثر از طرف صالح محمدصالح به زبان پشتو ترجمه ودرپاکستان چاپ شده است.)

١٥- دو نابغه سياسى - نظامى افغانستان در نيمه اول قرن ١٩م ، ، طبع ١٩٩٩، سويد (اين کتاب در زمستان ١٣٧٨ ش درايران و در ماه حمل ١٣٧٩ ش در پشاور پاکستان نيز تجديد طبع شده است.)

١٦ - يک نگاه انتقادى برجلد اول ودوم افغانستان درمسيرتاريخ ،طبع جون ٢٠٠٠م درپشاور ومجدداً در سال 2010 در پورتال افغان- جرمن آنلان نیز به شنر رسیده است.

١٧ پاکستان، پرورشکاه تروریسم، چاپ دانش خپرندویه تولنه، پشاور 2011

١٨ - نگاهى بر اوضاع اجتماعى افغانستان از طاهريان تا تيموريان ، نشر در سایت افغان- جرمن آنلاین

١٩ - علامه محمودطرزى ، شاه امان الله ونقش روحانیت متنفذ ، چاپ ٢٠٠2، سوئد و چاپ ۲۰۰۴ پشاور

٢٠ - سى مقاله سيستانى ،  چاپ اکتبر ٢٠٠٢ ، سوئد

٢۱ ـ سيماى زن افغان درتاريخ افغانستان ،  جنورى ٢٠٠٤، سوئد

٢۲ ـ پشتونستان و زخم ناسورخط دیورند،مجموعه مقالات،  نشرشده درپورتال افغان جرمن آنلاین

٢٣- حماسه قیامها یا دوقرن مبارزه بخاطر ازادی، سوید، ٢٠٠٤،چاپ دوم، مرکز نشراتی دانش ، 2011

۲۵- ظهور افغانستان معاصر واحمدشاه ابدالی، چاپ پشاور، ٢٠٠۷= ١٣٨۶، ونیزدرافغان-جرمن آنلاین قابل دسترسی است.

٢۶- آیا  افغانستان یک نام جعلی است؟(مجموعه بیست مقاله تحقیقی( ، چاپ دانش، پشاور ٢٠٠۷=۱۳۸۶

27- افغانستان،مرکز ثقل بازی بزرگ، سایت افغان- جرمن آنلاین، 2009

28- جشن نوروز ومنزلت آن درمیان ملل آریائی، چاپ مرکز نشراتی دانش ، پشاور2011 ونیز درپورتال افغان- جرمن آنلاین، قابل دسترسی است.

29- برخی شخصیت های فرهنگی - اجتماعی کشور، پورتال افغان- جرمن آنلاین،2010 ونیز ازطرف دانش خپرندویه تولنه درکابل به چاپ رسیده است.

30- ملالی جویا، اسطورۀ شجاعت روزگارما، پورتال افغان- جرمن آن لاین،  نیز درسال 2010در پشاور به طبع رسیده است.

31- بیست مقالۀ تاریخی- تحقیقی، پورتال افغان- جرمن آنلاین،2010

32- وضعیت حقوقی زن افغان ازعهدامانی تا حکومت کرزی، چاپ دانش، 2013،ونیز افغان جرمن آنلاین

33- سیمای امیر آهنین، امیر عبدالرحمن خان در تاج التواریخ،2011،چاپ دانش، 2012،

 34- سلطنت پشتونها در هند،چاپ انتشارات دانش، پشاور،2013 ونیز در پورتال افغان جرمن آنلاین

35-تحقیقی  در باره سه خاندان تاریخی قندهار، نشرپورتال افغان جرمن آنلاین 2012

36- نقش تاریخی وزیرفتح خان وخاندان او در دولت سدوزائی افغانستان، نشر دانش 2013ونیز افغان جرمن آنلاین

37- وزیر اکبرخان ، قهرمان ملی قیام کابل(1841-1842)،نشر در پورتال افغان جرمن آنلاین، 2012

38- دفاع از استقلال ،وجیبۀ ملی افغانهاست ، دانش انتشاراتی موسسه، 2013ونیز در پورتال افغان جرمن آنلاین

39- جغرافیای تاریخی هیلمند، نشر شده در پورتال افغان جرمن آنلاین2013،

40- مسالۀ اصلاحات ارضی در افغانستان سالهای 70 و80 قرن بیستم.چاپ دانش خپروندویه موسسه ،پشاور، 2011ونیزپورتال افغان جرمن آنلاین

 

ب/مقالات تحقیقی

مقالات وآثار نشرشدۀ من اعم از مقاله ورساله وکتاب، تنها درپورتال افغان جرمن آنلاین تا اخیرفبروری2014 به 442 اثررسیده است. از آن میان این دومقاله برای سیستانیان دلچسپ استند :

1- میهن پرستی یعقوب لیث ونفرت اوازخلیفۀ عباسی،نشر در پورتال افغان جرمن آنلاین در 2013، شماره نشرآن درپورتال افغان جرمن آنلاین(427)

2- نبوغ نظامی وخصلت جوانمردی يعقوب لیث، عَیَّاری ازسیستان،نشر در افغان جرمن آنلاین،2013، شماره نشرآن درپورتال افغان جرمن آنلاین(428)

 واگردرسایر رسانه های جمعی چون مجلات وسایتهای انترنتی  100 مقالۀ دیگر محاسبه شوند، به بیش ازپنجصد تا میرسد. خواننده علاقمند میتواند به سایت افغان جرمن آنلاین وسایت آریائی وسایت دعوت وسایت فردا وغیره بروند ویا از طریق جستجوی گوگل سایر مقالات مرا دریابند.

ج/اشتراک فعال در سیمنارها وسمپوزیمهای ملی وبین المللی

پس از عضويت در اکادمى علوم افغانستان ، در دهه 80 قرن گذشته در 15سيمنار و سمپوزيم هاى ملى وبين المللى ايکه با علوم اجتماعى و بخصوص تاريخ ارتباط داشته است، فعالانه اشتراک ورزيده ام وبا نگارش مقالتى و شرکت در بحث ها وتوضيحات علمى سهم عملى داشته ام که از ذکر نام وموضوع ومحل آن دراینجا صرف نظرمیشود.

شما اینجا هستید: Home نام آوران محمد اعظم سیستانی