چهارشنبه, 09 بهمن 1398

توريسم چيست و توريست كيست قسمت اول/عیسی ابراهیم زاده

گردشگري منشور كثير الوجهي است كه هر وجه آن به جنبه‎هايي از فعاليت و نياز انسان دلالت دارد به همين دليل پيچيده به نظر مي‎رسد. از اين­رو لازم است معاني اين واژه، انگيزه‎هاي اين فعاليت و اشكال آنرا بدرستي شناخت، زيرا تنها در سايه روشن شدن آنهاست كه مي‎توان به اهميت و كاركردهاي آن پي برد.

واژه توريسم نخستين بار در سال 1811، در مجله‎اي انگليسي به نام Sporting Magazin (مجله ورزشي) و به معناي مسافرت به منظور تماشاي آثار تاريخي و بازديد از مناظر طبيعي براي كسب لذت به كار گرفته شد. چنين برداشتي را رائول بلانشار از توريسم يعني مسافرت به منظور بهره‎برداري از مناظر زيباي كشوري يا ناحيه‎اي كه مورد بازديد قرار مي‎گيرد، ارائه مي‎دهد (محلاتي،­1380:­3­)­.

اين نوع نگرش از توريسم تا اواخر سده‏ بعدي نيز غالب بود به طوري كه تلقي پل روبر از توريسم مسافرت كردن و رفتن به جايي غير از مكان هميشگي و متعارف زندگي، به منظور تفنن و لذت بردن است (همان منبع به نقل از Robert , 1971, P. 1079 )، و از نظر پير لاروس، توريسم عمل مسافرت به منظور تفنن و لذت است  (همان منبع به نقل از larousse, 1974, P. 1030). واژه جهانگردي در زبان فارسي، همچنين در زبان عربي به جاي تاكيد بر تفنن و لذت بردن بر عمل زياد سفر كردن تاكيد دارد ( دهخدا، ج 19،‌ 1360 ). شايد دليل و تاكيد بر “عمل زياد سفر كردن “در بار معنايي آن باشد كه عبارت است از “بقيه سپيدي روز بعد از فروشدن آفتاب و سپيدي صبح “ یا "صلح كردن ميان دو قوم و ميانجي‎گري كردن" ( صفي پور، 1377). محلاتي برداشت جالبي از اين تعريف ارائه مي‎كند. وي سپيدي را به مفهوم روشني و درخشاني مي‎داند كه در طي سفر بسياري از ناشناخته‎هاي ذهن آدمي ( تاريكي‎ها و مجهولات ) دربارهُ نواحي، سرزمين‎ها، طبيعت، مردم و ... شناخته مي‎شود ( روشني‎ها و معلومات ). وانگهي، سفر نيكي‎ها و بدي‎هاي نهاد آدمي را روشن مي‎سازد ( محلاتي، 1380: 2 ).

در مقابل جهانگردي، سياحت و واژه تفرّج در زبان عربي وجود دارد، كه امروزه در حوزه ستادي و اجرايي سازمان های مربوطه، تفرجگاههايي نيز معين و براي گردشگري و گذراندن اوقات فراغت تجهيز مي‎شوند.دهخدا، تفرّج را به معني گشايش يافتن و از تنگي و دشواري بيرون آمدن و خوشحالي آورده است كه از نظر وي در استعمال فارسي مجازاً به معناي سير و تماشا و خوشحالي و گشادگي خاطر تنگدلان، سير و گردش نمودن جهت گشايش خاطر و تماشا كردن مي‎باشد ( دهخدا، ج 18، 1360 ).

تحولات فن‎آوري، اقتصادي و اجتماعي در سده گذشته، از يك سو منجر به خارج كردن گردشگري از يك كالاي لوكس و در انحصار اشراف زادگان ( به عنوان مستطيع يعني كساني كه استطاعت آنرا دارند ) شد و از سوي ديگر با فراگير و همگاني شدن آن نه تنها در بار معنايي آن نيز تغييراتي ايجاد كرد، بلكه براي ساماندهي اين فعاليت همگاني، سازمان‎هاي ملي و حتي در سطح ناحيه‎اي به وجود آمدند.اين سازمان‎هاي محلي و فرا محلي در بادي امر با اين پرسش روبرو شدند كه توريسم چيست و توريست كيست.بدين منظور، در مقابل تعاريف زياد و در عين حال متضاد، كميته مخصوص آمارگيري مجمع ملل، با تعريف از جهانگرد تا حدودي مفهوم توريست را روشن ساخته است. از نظر اين كميته افراد زير جهانگرد ( توريست ) شناخته مي‎شدند.

1-   كساني كه براي تفريح و دلايل شخصي يا مقاصد پزشكي و درماني سفر مي‎كنند.

2-   كساني كه براي شركت در كنفرانس‎ها، نمايشگاهها، مراسم مذهبي،‌مسابقات ورزش و از اين قبيل به كشورهاي ديگر مي‎روند.

3-   كساني كه به منظور بازاريابي و امور بازرگاني مسافرت مي‎كنند.

4-   افرادي كه با كشتي مسافرت مي‎كنند و در بندري در مسير راه تا 24 ساعت اقامت دارند ( فيض‎بخش، 1355: 12).

در سال 1937 از ديد هيئت كارشناسان آمار جامعه ملل، افرادي كه به منظور تفنن و لذت بردن به مدت 24 ساعت و بيشتر و كمتر از يك سال محل اقامت دائم خود را ترك مي‎كنند، جهانگرد تلقي شده‎اند با اين توضيح كه هيئت مزبور افرادي را كه به منظور اشتغال به كار يا حرفه‎اي به كشور ديگري وارد مي‎شوند، همچنین مسافران عبوري و دانشجويان مقيم يك كشور را جهانگرد نمي‎شناخت.

اتحاديه بين‎المللي سازمان‎هاي رسمي مسافرتي تعريف فوق را پذيرفت ولي پس از برگزاري نشست‎هاي دوبلين در سال 1950 و لندن در سال 1957 توصيه نمود كه دانشجويان در شمار جهانگردان قرار گيرند و ميان مسافران عبوري و جهانگردان تفاوت قائل شوند. اين توصيه در نشست سازمان ملل متحد در مورد جهانگردي و مسافرتهاي بين المللي، كه در سال 1963 در رم تشكيل گرديد نيز پذيرفته شد ( محلاتي، 1380: 4-3 ). در اين نشست هدف ( يا انگيزه ) مسافرت نيز به شرح زير معين گرديد:

استفاده از تعطيلات، تامين سلامتي، مطالعه و تحقيق، موارد مذهبي و ورزشي، تجارت و امور بازرگاني، مسائل خانوادگي، ماُموريت، شركتها در كنفرانس           ( شكويي، 1354: 2).

هم اكنون، طبق تعريف سازمان جهاني جهانگردي، جهانگردي كسي است كه به سرزمين يا كشوري، غير از جايي كه اقامت دائمي دارد، سفر كند و حداقل يك شب و حداكثر يك سال در آنجا مي‎ماند و دليل عمدهُ مسافرتش اشتغال به كاري به منظور دريافت دستمزد نيست ( محلاتي، 138: 4 ). البته لازم به توضيح است كه در كنار شخصيت‎هاي حقوقي، افراد حقيقي از رشته‎هاي مختلف نيز درصد رفع ابهامات موجود و ارائه تعريف از توريسم و توريست برآمده‎اند كه عليرغم مفيد و راهگشا بودن هر يك از آنها، قادر به ارائه آنها در اين پژوهش نيستيم. به عنوان نمونه طي يك بررسي از هشت مطالعه مختلف مشخص شد كه كلمه گردشگري معاني مختلفي دارد و همچنين چهل و سه تعريف براي واژه‎هاي مسافر، گردشگر و بازديدكننده بدست آمد ( لي، 1378: 5 ). بنابراين كثيرالوجه بودن اين فعاليت موجب ويژگيهاي زير از جهانگردي مي‎گردد:

-      فعاليتي بسيار پيچيده و چند جانبه است كه روابط بي‎شماري ميان شاخه‎ها و رشته‎هاي گوناگون فعاليتهاي انساني ايجاد مي‎كند.

-      پديدهُ جهانگردي و پي‎آمدهاي آن از حركت مردم برخاسته است پس در واقع حركت و جابجايي مبناي جهانگردي است.

-   از آنجا كه ترك خانه و بوم و رفتن به جاي ديگر منشاُ جهانگردي است اين نوع فعاليت اصولاً با فعاليت‎هاي محل كار و اقامت دائم جهانگرد كاملاً تفاوت دارد.

-      توقف فرد در مقصد موقتي است و پس از مدتي به مكان هميشگي خود مراجعت مي‎كند.

-      مسافر قصدي براي اشتغال به كار درمقصد مسافرت ندارد ( محلاتي، 1381: 5-4 ).

 

مركز آمار ايران نيز به تبعيت از تعريف سازمان جهاني جهانگردي، جهانگرد، توريست و يا سياح را شخصي مي‎داند كه به كشور يا شهري غير از محيط زيست عادي خود براي مدتي كه كمتر از 24 ساعت و بيشتر از يكسال نباشد سفر كند و قصد از سفرش تفريح، استراحت، ورزش، ديدار اقوام و دوستان، كسب و كار، ماُموريت، شركت در سمينار، كنفرانس يا اجلاس، معالجه، مطالعه و تحقيق يا فعاليتهاي مذهبي باشد ( مركز آمار ايران، 1373: 392 ). بنابراين جهانگردي نوعي فعاليت در اوقات فراغت بشمار مي‎آيد كه گردشگر قدرت خريد خود را به دلخواه از مبداُ در مقصد هزينه مي‎كند به عبارتي نوعي انتقال قدرت خريد از مبداُ به مقصد بشمار مي‎آيد به همين دليل اينگونه فعاليت در چشم و دل هر مقصدي زيبا به نظر مي‎رسد اما قبل از پرداختن به آثار اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي اين فعاليت با توجه به تعاريف، اهداف ( انگيزه‎هاي ) توريست ( يا گردشگر ) اين فعاليت موجب شكل‎گيري اشكال مختلف توريسم مي‎گردد.

نظرات  

 
0 #5 Ksten
فروش vpn

Also visit my blog فروش vpn خريد vpn|خريد وي پي ان|خريد کريو|خريد
kerio vpn|فروش vpn|وي پي ان موبايل|خريد vpn آنلاين|خريد vpn براي iphone|خريد vpn|خريد فيلترشکن|vpn خريد tunnel|خريد openvpn|خريد ساکس پروکسي خريد vpn براي iphone:
بازگو کردن
 
 
0 #4 ابراهيم زاده
نقل کردن سجاد:
سلام بر استاد خوبم دکتر ابراهیم زاده .

جناب سجاد عزيز
إز لطف شما سپاسگزارم. اميدوارم همه ما بتوانيم نسبت به اين آب و خاك در حد وسع خودمان اداي ديِن نمايم. انشا ا....
بازگو کردن
 
 
0 #3 برات
درود بر گنجینه علم و دانش استان پهناور سیستان و بلوچستان.
سیستو خوش آمدید.
بازگو کردن
 
 
0 #2 محسن
متاسفانه در بحث جذب توریست نه تنها در سیستان بلکه در استان ما خیلی سطح پایین کار شده
بازگو کردن
 
 
0 #1 سجاد
سلام بر استاد خوبم دکتر ابراهیم زاده .
بازگو کردن
 

اضافه کردن نظر


شما اینجا هستید: Home یادداشت توريسم چيست و توريست كيست قسمت اول/عیسی ابراهیم زاده