یکشنبه, 02 ارديبهشت 1397

منطقه آزاد سیستان قسمت دوم/هم اندیشی اعضای سایت سیستو

آسیب شناسی مدیران بومی

متاسفانه مديران بومي را خودمان تخريب ميكنيم ، وقتي مديري به هر دليل انتخاب ميشود همه ما داعيه انتخاب شدن را داريم و از همان ابتدا كار تخريب را به جاي كمك شروع ميكنيم و اين شده نتيجه كه بعد از ٣٥ سال مدير در حد وزير نداريم.

منطقه ازاد سيستان يك نوزاد تازه متولد شده است كه نيازمند مديريت كردن بدون حاشيه است

اگر در بدو تولد بر سر اين نهال جنگ و نزاع هاي فاميلي و سهم خواهي هاي قومي- قبيله اي در بيفتد، مطمين باشيد چند سال آتي تبديل خواهد شد به جهنم واردات كالا؛ و مدير براي حفظ آبروي خودش مجبور است دست به انتخاب فاميلها و اشنايان بزند.

نتيجه اينكه يك عده آدم كارشناس بومي اما بي تجربه بايد سكان را در دست بگيرند

ما بايد آينده نگر باشيم؛ بايد بخاطر آينده همين مردم  از خود گذشتگي داشته باشيم؛ بايد بپذيريم كه اگر مدير بومي باشد درست است كه يك فاميل خوشحال خواهد شد؛ اما همين موضوع نيز باعث ايجاد تشنج  و اختلافات زيادي خواهد شد.

اگر مدير غير بومي باشد، شاید استخدامي ها بر اساس شايستگي صورت بگیرد نه بر اساس جبر و رودربايسي؛ و اين همان چيزي است كه سيستان نياز دارد؛ "شايسته سالاري " ولاغير.

چیزی که همیشه یادمان میرود، این است که ما بعنوان بومی وظیفه داریم از مدیران بومی حمایت کنیم ولی چندنفر از این مدیران را میشناسید که کار مدیرسازی پس از خود را انجام داده باشند و شرایط را جوری پیش ببرند که بعد از خودشان مشکل انتخاب نداشته باشیم ؟ ضمن اینکه برای حمایت خودشان هم خیلی کارساز خواهد بود . نتیجه این که بعضی از بزرگان بومی را میشود به تک درخت در کویر تشبیه کرد .چون متاسفانه  دیگر نیروهای بومی را حمایت  نکرده و نمی کنند .

 

لزوم وجود شواراي سياستگذاري منطقه آزاد

در چه قالب و چهارچوب قانوني نخبگان و صاحب نظران مي توانند با اجماع نظرات بر روي حصول نتيجه نيك و تاثير گذار، آنچه را در ابعاد مختلف موردنظر بزرگواران در بحث منطقه آزاد است، اجرايي و عملياتي كنند.؟!

از چه كانالي اين موضوعات مي بايد تئوريزه، جمع بندي و اجرايي گردد.؟!

چه ضمانت اجرايي براي آن وجود دارد.؟!

چطور مي توانیم ديدگاه هاي طرح شده و مطالبات را و همچنين آنچه را كه همه براي آن دل مي سوزانيم در يك فرآيند مشخص از بحث، تا به عمل برسانيم.؟!

در بحث منطقه آزاد- كه جايگاهي براي جلب نظر نخبگان بيرون از بدنه دولت و مديران اجرايي تعريف نشده و اگر شده چندان شفاف و قابل لمس نيست- چطور ميشود اين نظريات را عملياتي نمود؟

اگر واقعا بخواهيم حداقل به بخشي از اين نظريات جامه عمل بپوشانيم، به شدت نياز به سازوكاري جديد براي عملياتي كردن آنها و البته فراتر از حالتهاي رسانه اي، داريم . حال باید دید بهره گرفتن از نخبگان خصوصا در زمينه منطقه آزاد سيستان كه داراي ابعاد و ويژگي خاص است و همه دلسوزانه و متعهدانه مشخصا به دنبال توفيق آنند، چطور محقق خواهد شد.

منطقه ازاد سيستان مثل يك فرزند تازه متولد شده است؛ نوزادي است كه در دل بدبختي، فقر، بيكاري، مشكلات اجتماعي و اقليمي، نااميدي، افسردگي و ياس و بدبيني متولد شده! چيزي شبيه معجزه براي برگرداندن اميد به مردم مان.

مطمئنا اين نوزاد در معرض آسيب همين معضلات اطراف قرار دارد و نبايد براي تحويل گرفتنش عجله كرد. بايد اجازه بدهيم تا پزشكان و متخصصان دلسوز به این مادر در حال زایمان رسيدگي كنند؛ يقينا خيلي زود ميتوانيم فرزندمان را سالم تحويل بگيريم و هميشه به قدرتش و بزرگيش و سلامتش  مطمين باشيم. بنابراین ابتدا بايد يك شواراي سياستگذاري از متخصصان بومي، ملي و بين المللي تشكيل بشود و برنامه ها و رسالت منطقه آزاد سيستان بر اساس توانمنديهاي موجود با نظر به توانمنديهاي آينده ي منطقه ترسيم شود، که البته اين برنامه ها همان اولويت هاي كاري منطقه خواهد بود.

 

اولویت ها، ضرورتها، فرصت ها و شرایط ایجاد و توسعه منطقه‌ی آزاد

مهمترین گام: اولويت بندي نيازهاي منطقه است.

-  به نظر می رسد نقش اول منطقه‌ی آزاد با توجه به جغرافيا و همجواري با افغانستان و نياز مبرم اين كشور و كشورهاي سي اي اس و محصور در خشكي بايد به ترانزيت داده شود. سپس بايد برويم سراغ كره ايها، ژاپني ها هندي ها و تركيه و كشورهاي غربي مثل عراق ، سوريه و حتي چين و غیره و ببینم آن ها با مناطق آزادشان چه کرده اند و از تجارب دیگران بدرستی بهره بگیریم.

-  يقينا چيني ها هم بي ميل نيستند در اين حلقه سهيم باشند؛ چون آدمهاي تيز بيني هستند و ميدانند كه تنها يك مقر در پاكستان يعني مرگ ... و بعد از اين ٤٦ سال آنها چيزي نخواهند داشت. پس با يك تاكتيك و برنامه‌ي دقيق و كاملا علمي و حساب شده ميتوانيم جاي خودمون را در تقويم سياستگذاري اقتصادي اين كشورها در منطقه باز كنيم؛ آنها بايد اطمینان حاصل کنند كه سيستان يعني نقطه‌ي عطف و طلايي؛ با سياستهاي تسهيل كننده در سرمايه گذاري و تصويب قوانيني براي تجارتي آسان براي خارجي ها.

-  نگاه كلان و بين المللي براي ايجاد قطبهاي صنايع مادر و برندهاي غول پيكر دنيا... تنها تجويزيست كه ميتواند اين بيمار را سرپا كند. زیرا ما الان در شرايط پساتحريم هستيم و همه ي اين برندها در همه ي زمينه ها ميتوانند و تمايل دارند جا پايي در كشور مهمي مثل ايران داشته باشند. مثل خودروسازيهاي آلمان و فرانسه و ..... ضمن اينكه ترانزيت و صنعت بخش كوچكيست.

-  ما ظرفيت عظيم گردشگري تاريخي را داريم كه با ايجاد زيرساختهايي با استانداردهاي بين المللي ميتوانيم سيستان را به قطب گردشگري تاريخي تبديل كنيم.

-  در كنار آن ها با ظرفيت دانشگاههاي موجود به يك دانشگاه عظيم بين المللي فكر كنيم كه تبديل بشويم به پايگاه علمي خاوزميانه

-  توريسم سلامت هم ميتواند در دستور كار شوراي سياستگزاري قرار بگيرد. با نگاه كوچك نميتوانیم سيستان را به يك برند اقتصادي جهاني تبديل كنيم.

-  تصدي دولتي را حذف و بخش خصوصي را فعال و شرايط سرمايه گذاري در زمينه توليد را براي بخش خصوصي داخلي و خارجي تسهيل كنيم. چون تجربه ثابت كرده كه بنگاههاي كوچك كه خود با مشكلات مالي دست به گريبانند خود باعث ايجاد دردسر هاي زياد ميشوند ( از قبيل عدم باز پرداخت تسهيلات و ورشكستگي و بلاتكليفي كارگران).

-  منطقه ويژه با منطقه ازاد تفاوت هايي دارد ، ضمن اينكه بازار منطقه آزاد سيستان بدليل نبود سيستم هاي حمل و نقل مناسب كمتر ميتواند ايران کوچک باشد، نیاز به گسترش سریع زیرساخت ها نه تنها در حد تعاملات با سایر نقاط ایران بلکه با تمام نقاط دنیا دارد.

-  ديدگاه هاي ارزشمند و افق نگرانه را كه توامان منطقه آزاد سيستان و چابهار را مكمل و ارتقابخش كاركردهاي همديگر مي‌دانند و تجارت، صنعت و توريسم را همزمان توسعه بخش فضايي- مكاني استان و پيوند دهنده آن با فضاهاي پيراموني آن مي‌دانند، باید استقبال کرد كه اين مهم از زمينه هاي اصلي و الزامات اوليه توجيهي شكل گيري اين منطقه آزاد است و قاعدتا تحكيم بخش آن هم بوده و توجه به حفظ و ارتقاي اين زمينه ها و كنترل و تحكيم بخشي جايگاه و توجيه آن نسبت به آلترناتيوهاي رقيب را هم بيش از پيش مورد مداقه بايد قرار داد.

-  بعنوان یکی از اولین قدم وها  مهمترین حرکت می بایستی بحث اطلاع رسانی و تبلیغات از طریق رسانه ها بخصوص صدا و سیما در اولویت قرار گیرد.

-  جلب سرمایه و سرمایه گذار با فراهم کردن هرآنچه برای این موضوع نیاز هست از هر لحاظ با عنایت به نکات منفی که بعضا ذهن سرمایه گذار را ممکن است بخودش مشغول کرده باشد .

-   فراهم آوردن مسیر ترانزیتی به کشور های همسایه، اعم از زمینی- جاده ای، ریلی، هوایی و دریایی .

-  پژوهش و بازاریابی در اولویت اول در دو کشور همسایه(افغانستان و پاکستان) و اولویت بعدی هندوستان و شبه قاره و بخصوص آسیای مرکزی با توجه به نیازمندی های صادراتی- وارداتی و مصرفی شان که خود می تواند عامل برنامه ریزی برای حرکت های اولیه و تحکیم بخش تحول و توسعه آتی منطقه آزاد سیستان باشد .

-  یکی از آن چیزهایی که می تواند این طرح را موفق نماید ارتقا و توسعه منطقه صنعتی رامشار است و برنامه هایی که وزارت صنعت و معدن  می بایستی در وهله اول حداقل با هدایت یکی دو کارخانه سنگین به این منطقه موجب تحول گردد. چنانکه اگر امروزه تبریز به عنوان قطب صنعتی کشور شناخته می شود، لیکن این منطقه از کشور با ایجاد کارخانه مونتاژ تراکتور شروع کرد و ادامه آن الی ماشاالله .  همچنین است قطب های صنعتی اراک با کارخانه آلومینیوم و آذراب، اصفهان با ذوب آهن، کرمان با مس، شاهرود و البرزشرقی با ذغال سنگ، مازندران با صنایع و کارخانه کاغذ سازی، شهرهای تاریخی با گردشگری. بطوریکه در شهر همدان بر روی هر تابلویی که اول هر خیابان نصب شده این عبارت به چشم می خورد :  همدان پایتخت تاریخی ایران. از این منظر  شهر سوخته بخوبی می تواند به اقتصاد سیستان کمک کند به این شرط که طرحی به سان ارگ جدید بم در آن پیاده شود .

-   يكي ديگر از مسايل مهم شناخت دقیق نیاز بازارهاي افغانستان و آسياي مرکزی است. بدیهی است که به تبع آن و متناسب با آن بازارها، كارخانجات و صنايع توليدي باید شكل گيرد. لازم است بدین منظور از افراد متخصص و كارآمد و صاحب تجربه در طراحي و توسعه زيرساختها استفاده شود و فقط صرف بودجه تخصيصي نباشد و واقعا و به نحو احسن انجام شود.

-   مناقصات بصورت قانوني برگزار و به شركتهاي ذيصلاح و صاحب تجربه واگذار گردد، نه اینکه به دوستان و رفقا و غیره؛ آن هم فقط صرفاًبه جهت مصرف بودجه و پر شدن جيب بعضي ها.

-   يكي از توليدات مهم و پر سود كه حتماً موفق خواهد شد ايجاد يك كارخانه توليد کالاهایی است که زمینه تولید بومی در منطقه دارند مثل فرش دستباف زابل جهت صادرات كه ميتواند بزرگترين واحد بافت فرش در منطقه باشد. توجه به این مهم کارساز خواهد بود.

-   با توجه به مشكلات اخير توليد در كشور بايد تسهيلات ويژه براي واحدهاي توليدي در نظر گرفته شود تا براي سرمايه گذاران بخش خصوصي جذابيت داشته باشه، البته منظور فقط تسهيلات بانكي نيست، بلکه علاوه بر آن معافيت هاي مختلف در مناطق ازاد و همچنين تسهيلات بانكي با نرخ كم و غیره نیز مد نظر ميباشد.

-   در حال حاضر آوردن گاز با خط لوله 46 اینچی که بتواند خوراک پالایشگاه های گازی را تامین کند به زابل پتانسیل عظیمی جهت سرمایه گذاری خارجی خواهد داد.

-   گرچه اصولا محصولات پتروشیمی از نفت ساخته میشوند، لیکن در این منظقه ایجاد پروژه ای تحت عنوان GTL گاز را به محصولات با ارزش افزوده بالا تبدیل کند؛ همچون بنزین با اکتان بالا و با قابلیت سوخت هواپیما، گازوئیل پاک با استاندارد بالاتر از استانداردهای روز دنیا، و پارافین و سایر محصولات ارزشمند و جالب در مقیاس بالا که میتواند کاربردهای بسیار زیاد از جمله در کشاورزی داشته باشد از محصولات این پروژه خوهد بود.

-   خط لوله ای که قرار بود به پاکستان و هند برود فرصت استثنائی برای پیشرفت استان است، باید در بهره برداری از آن تسریع گردد.

-با توجه به اینکه حفظ امنیت هر گونه سرمایه گذاری وظیفه کشور پذیرنده سرمایه است و در هر منطقه ای مزیت نسبی است که باعث پیشرفت میشود، لازم است از مزیت نسبی استان و حوزه سیستان در این جهت بهره برداری مناسب بعمل آید.

-حوزه کشورهایCIS هم ازظرفیتهایی است که میتواند ازطریق منطقه ویژه اقتصادی سرخس ایفای نقش کند. منطقه آزاد لزوما درساحل دریا معنا پیدانمیکند، بلکه مهره ای ازیک پازل بزرگ است که میتواند به جریان کار و تولید دریک فرآیندآمایشی و بارویکرد منطقه ای و بین المللی طراحی گردد، و منطقه آزاد سیستان میتواند مکمل این پازل باشد. زیرا مناطق آزاد که درکشور شکل گرفته اگرنتوانند با این رویکرد در تعامل باشند قطعا درخوشبینانه ترین حالت به فروشگاههای عرضه کالای خارجی تبدیل میگردندکه این کار با اهداف اولیه مناطق آزاد درتضاد میباشد. شاید به همین دلیل است که شورای عالی مناطق آزاد باز تعریفی از هرکدام از مناطق آزاد را در دستورکار خود قرارداده است.

-   از جاییکه از میان هفت منطقه آزاد در كشور، منطقه آزاد ارس ويژگي های نسبتا يكسان با منطقه آزاد سيستان دارد، بطوریکه آن منظقه هم دارای مرز زميني است و همچون ساير مناطق مرز دريايي ندارد، لذا بهتر است نقاط قوت و ضعف اين منطقه را مورد شناسايي هر چه بیشتر قرار داده و سپس با بهره گیری از این تجارب در خصوص ایجاد و توسعه منطقه آزاد سيستان اقدام گردد. زیرا در مدل منطقه آزاد سيستان مدلي مانند سایر بنادر و یا بنادر خشك به تنهايي قابل پياده سازي نيست، بلكه تركيبي از مدلهاي موجود با در نظر گرفتن تجارب منطقه آزاد ارس کارساز و قابلیت اجرایی بهتری خواهد داشت.

 

مهمترین هدف گذاری ها در سیستان می تواند شامل مباحث زیر باشد:

-  بازرگانی، آب و خاک، کشاورزی ( برمبنای تکنولوژی های پیشرفته )،گردشگری (اکوتوریستی، میراث فرهنگی، تاریخی)، فرهنگی وآموزشی ( تربیت نیروی انسانی برای کشورهای منطقه)، ترانزیت کالا (فعال نمودن ترانزیت از حوزه آبهای گرم و اقیانوسی به اروپای شرقی، فعال نمودن جاده ابریشم و ارتباط سیستمی با کشورهای منتفع، فعال شدن حوزه محور شرق کشور)، تولیدی (ایجادکارخانه ها)و غیره.

-  دو منطقه آزاد سیستان و چابهار لزوما کارکرد مشترک باید داشته باشند، چرا که اگر بخواهیم از طریق آبهای آزاد با آسیای مرکزی و اروپای شرقی ارتباط بگیریم میتوان از طریق منطقه آزاد سیستان و از طریق افغانستان این مهم صورت گیرد. البته این بحث مفصل کارشناسی دارد که باید زیرساختهای آن ایجاد و تکمیل گردد ( از جمله؛ راه آهن، بزرگراههای ترانزیت،گاز، توسعه فرودگاهها، تکمیل بنادر و پایانه های خشکی و دریایی و غیره ) که خوشبختانه بعضا درحال اجراست گر چه لازم است آهنگ عملیاتی آن سرعت بیشتری به خودبگیرد. در عین حال جایگاه، چگونگی و ضرورت سرمایه گذاری دولتی، خارجی، شرکتهای سرمایه گزارنیمه دولتی، قرارگاه خاتم، تامین اجتماعی، بانکها، شصطا و غیره می توانند دراین حوزه قابل بحث بررسی می باشد.

-  نظر به اینکه وجود دو منطقه آزاد در يك استان، آن هم با اين موقعيت استراتژيك در جنوبي ترين و شمالي ترين نقاط استان خود مي­تواند باعث ايجاد كانال ترانزيت و تقويت شبكه ريلي و جاده اي در استان و قطب گردشگري و سياحتي شود، پس بهتر است به دور از هرگونه نگاه سياسي اين فرصت را براي استان ايجاد كنيم كه با نگاه ملي استانمان را در سطح كشور و جهان مطرح سازيم و از اين فرصت براي اشتغال و اقتصاد منطقه برنامه ريزي كلان كنيم؛ بنابراین بايد بين المللي فكر كنيم تا منطقه اي خوب عمل كنيم.

-  بالاخره ایجاد زیرساختهای فیزیکی نیز ازضرورتهای پس ازتصویب میباشد که بحث مفصلی را می طلبد که باید طی فرآیند کوتاه مدت، میان مدت و بلندت مدت متناسب با ماموریت و استراتژی حرکت منطقه آزادسیستان هدف گذاری شود.

 

چالش‌های موجود بر سر راه شکل گیری منطقه‌ی آزاد سیستان و راهکارهای برون رفت از آن

مهمترین چالش وجود منطقه گوادر پاکستان و حضور چینی ها جهت توسعه و گسترش آن می باشد. بندر «گوادر» پاکستان برای ۴۳ سال به اجاره چینی‌ها درآمد، این بندر در جنوب ایالت بلوچستان پاکستان و در حدود ۷۰ کیلومتری مرز ایران واقع شده است. خبر واگذاری و اجاره بندر «گوادر» به یک کنسرسیوم چینی روز چهارشنبه ۲۰ آبان از سوی روزنامه‌ی «مردم» چین رسانه‌ای شد و این روزنامه در گزارش خود اعلام کرد که چین به عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان، این بندر را به اجاره خود درآورده است. در این گزارش اعلام شده که بر اساس اعلام مسئولان دولت پاکستان و توافق صورت‌گرفته، بیش از ۹۲۳ هکتار زمین در بندر «گوادر» و اطراف آن در مدت زمان اعلام‌شده به اجاره طرف چینی قرار می‌گیرد. بر اساس توافق صورت‌گرفته میان چین و پاکستان، سرمایه‌گذاری بیش از ۴۶ میلیارد دلاری توسط شرکت‌های چینی در این منطقه، بخشی از اقدامات شرکت‌های اقتصادی چینی در این حوزه خواهد بود. همچنین طبق تفاهم دو کشور، پاکستان نیز متعهد شده است یک گروه امنیتی ویژه متشکل از ۱۰ تا ۲۵ هزار نیروی حفاظتی را برای حمایت و حراست از اتباع چینی که در این منطقه مشغول به فعالیت خواهند شد، فراهم آورد. از این رو بندر «گوادر» پس از تکمیل شدن، به یکی از بنادر مهم برای آسیای مرکزی و کشورهایی نظیر افغانستان، ازبکستان و تاجیکستان تبدیل خواهد شد. اینک بايد خودمان را برای جنگ با چيني ها كه گوادر رو اجاره كرده اند اماده كنيم. اما چگونه؟ برخی از این راهکارها عبارتند از:

1- با ارتباط و تعامل با رئيس جمهور افغانستان و وزرا و سفرا  و تدوين بسته هاي طلايي سرمايه گذاري و گذاشتن آن بسته ها روي ميز اين دوستان ميتوانيم مجابشان كنيم و به ایشان اطمينان بدهيم كه ما كريدور مطمئن­تري از پاكستان برای آنان خواهيم بود. از این رو از بازار افغانستان دستمان به بازارهاي تاجيكستان و ديگر كشورهای آسیای مرکزی نیز خواهد رسيد.

2- بايد با قدرت در برنامه ريزي خودمان را به عنوان تنها حلقه ي وصل آفريقاي جنوبي و چين يا همان غرب و شرق چابهار و در عین حال سرخس و كشورهاي شمال و شمال شرق ايران(آسیای مرکزی) تبديل كنيم. اما باید توجه داشته باشیم که طرح هاي احساسي بدون توجيه پذيري اقتصادي منجر به هدر رفت منابع مي گردد.

 

هشدارها:

شاید گفته شود با وجود بنادر مهم در كشورهاي خليج فارس، چابهار، گوادر پاکستان و دیگر برندهاي مختلف، ايجاد و توسعه منطقه آزاد سیستان توجيهي ندارد! لیکن چنانکه گذشت خواهیم توانست با برنامه ریزی و با چشمانی باز نه تنها بر تمام رقبا فایق آمد بلکه از آنها جلوتر هم خواهیم افتاد.

با توجه به اینکه رسالت اصلي مناطق آزاد، سرمايه گذاري خارجي و صادرات است، آن هم عمدتا صادرات محصولاتي كه در منطقه توليد و يا مونتاژ مي گردد. لیکن باید دید آيا هر محصولي را كه در اين مكان توليد كنيم براي صادرات مقرون بصرفه هست؟ زیرا با توجه به اینکه رقباي موجود بسيار قدرتمند هستند، صرف انرژي بر روي محصولاتي كه آنها سالها كار كرده اند قطعا كم فايده است. پس با اين شرايط چه كنيم؟ و راهكار اجرايي چيست ؟ زير ساخت شرط لازم است و جاي بحث ندارد، آنچه مهم است اين است كه به این سوال اساسی بتوانیم پاسخ بدهیم که درون منطقه آزاد سیستان چه كنيم ؟

 

منابع و ماخذ

1.   آقازاده، محمد هاشم، راهبردهای بازاریابی منطقه آزاد تجاری- صنعتی ارس در بازارهای هدف، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران،  1386.

2.   ابراهیم خانی، حسین، بررسی تطبیقی حقوق کار در مناطق آزاد تجاری- صنعتی ایران، چین و امارات، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران،  1384.

3.   ابراهیمی، سید ابراهیم، نقش منطقه آزاد در توسعه اقتصاد ملی و توریسم، مجموعه مقالات نخستین همایش جهانگردی، جلد اول، کیش،  1376.

4.   ابراهیمی، سید ابراهیم، نقش منطقه آزاد در توسعه اقتصادی، صادرات غیر نفتی و صنعت توریسم(منطقه آزاد ارس)، سیزدهمین همایش ملی توسعه صادرات غیر نفتی کشور، تبریز،  1386.

5.   احمدی، سید محمد، تعیین مهمترین تنگناهای مناطق آزاد کشور در زمینه توسعه سرمایه گذاری صنعتی، پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دانشگاه تهران،  1378.

6.   استانداری سیستان و بلوچستان، مطالعات توسعه محور شرق، منطقه آزاد تجاری- صنعتی چابهار«مطالعات راهبردی»، جلد اول: منطقه آزاد تجاری، دفتر برنامه ریزی، زاهدان،  1371.

7.   استانداری سیستان و بلوچستان، مطالعات توسعه محور شرق، منطقه آزاد تجاری- صنعتی چابهار«مطالعات راهبردی»، جلد دوم: پردازش صادرات، دفتر برنامه ریزی، زاهدان،  1371.

8.   مطالعات توسعه محور شرق، منطقه آزاد تجاری- صنعتی چابهار«مطالعات راهبردی»، جلد سوم:رهیافت های نهایی، دفتر برنامه ریزی استانداری سیستان و بلوچستان، زاهدان،  1371.

9.   بیک­محمدی، حسن، نگاهی گذرا به عملکرد مناطق آزاد تجاری- صنعتی ایران در توسعه، نشریه سپهر، شماره 29، بهار 1378.

10.             بررسی تطبیقی شیوه های تشویق صادرات در چندکشور منتخب، انتشارات موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني، چاپ دوم، تهران،  1371.

11.            حسینی، سید مهدی، ارزیابی عملکرد اقتصادی مناطق آزاد ایران؛یک تحلیل هزینه- فایده(مطالعه موردی چابهار)، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران،  1378.

12.             خوشچهره، محمد، نقش مناطق آزاد در توسعه ملی و منطقه ای، مجموعه مقالات اولین همایش سیاست های بازرگانی و تجارت بین الملل، تهران،  1377.

13.            رفعتی، محمدرضا، مناطق آزاد تجاری- صنعتی، موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، تهران،  1369.

14.            رحمانی، فریده، بررسی تطبیقی آثار اقتصادی مناطق آزاد تجاری- صنعتی و پیامدهای آن برای ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، دانشگاه فردوسی، مشهد،  1376.

15.            شاکری، عباس و فریدون سلیمی، عوامل موثر بر جذب سرمایه گذاری در منطقه آزاد چابهارو اولویت بندی آنها با استفاده از تکنیک ریاضیAHP، پژوهشنامه اقتصادی، شماره 20، بهار  1385.

16.            شورای عالی مناطق آزاد تجاری- صنعتی ایران، گزارش تحقيق و تفحص از مناطق آزاد، تهران،  1386

17.            علمی، محمد، مناطق آزاد در قاره آسیا، مجله مناطق آزاد، سال دوم، شماره 14، فروردین  1370.

18.            غبرایی، نوشین، تجربه ترکیه در تاسیس و اداره مناطق آزاد تجاری، مناطق آزاد، سال چهاردهم، شماره 172، مهر  1385.

19.             فدایی، مریم، چشم اسفندیار واردات در مناطق آزاد ایران، روزنامه اعتماد، شماره 1727، تهران،  1387.

1-Bernard,cova,what postmodernism means to marketing managers,European management journal,vol.14, No.5, 1996.

2-Emilion, Emilion, Free Exports/Free Trade Zone , Golalek Cate University, 1997.

3-www.ant_free_zone.org.tr

4-www.freezone.ir

 

 

 

نظرات  

 
0 #1 طاهره
با سلام،
بنظر بنده قبل از هرگونه اقدامی جهت تحقق این اشعار و اهداف، باید به فکر ساخت هتل و مکانی در شان توریستها، مهمانان و سرمایه گذاران خارجی بود.
بازگو کردن
 

اضافه کردن نظر


شما اینجا هستید: Home یادداشت منطقه آزاد سیستان قسمت دوم/هم اندیشی اعضای سایت سیستو